Wykonywanie odbitek czarno-bia造ch
Przygotowanie

1. Po rozpuszczeniu odczynnik闚 (w temperaturze oko這 40蚓) nale篡 je ostudzi do temperatury pokojowej. Wywo造wanie mo積a przeprowadza w temperaturze od18蚓 do 30蚓. Do rozpuszczania iprzechowywania odczynnik闚 mo瞠my u篡wa plastikowych butelek po napojach albo szklanych po trunkach. S te specjalne butelki harmonijkowe pozwalaj帷e zamkn望 p造n bez powoduj帷ego utlenianie powietrza i tym samym przed逝篡 czas przechowywania. Nie jestem jednak ich zwolennikiem, bo niezwykle trudno je umy.

2. Wlewamy odczynnikido kuwet. Najbli瞠j powi瘯szalnika wywo造wacz, potem k徙iel przerywaj帷a, utrwalacz, anako鎍u woda do p逝kania (rys. 1).

3. Nale篡 zadba o czysto嗆 powi瘯szalnika i okolic, a zw豉szcza miejsca przechowywania filmu. Powinno ono by oddalone od kuwet z odczynnikami.

4. Ciemnie powinnaby dobrze uszczelniona, tak by padaj帷e z zewn徠rz鈍iat這, nie by這 w stanie za鈍ietli papieru (jeszcze wi瘯sze wymaganiatrzebapostawi ciemniprzy wk豉daniu wysokoczu貫go filmu do koreksu).

Rys. 2
 
5. R闚nie lampa ciemniowa mo瞠 by przyczyn niepo膨danego za鈍ietlania papieru. Objawia si to na odbitce zadymieniem, czyli brakiem miejsc zupe軟ie bia造ch; wygl康a tak, jakby najja郾iejsze miejsca odbitki by造 jednakowo szare.

6.
Najprostszy testem na „nietoksyczno嗆” o鈍ietlenia ciemni:
K豉dziemy kawa貫k nie na鈍ietlonego papieru fotograficznego w pobli簑 powi瘯szalnika, tam gdzie b璠zie zazwyczaj le瘸 na鈍ietlany papier i przykrywamy go cz窷ciowo paskiem czarnego papieru (rys. 2). Pr鏏ka powinna le瞠 w tym miejscu kilka minut. Potem wywo逝jemy j w wywo造waczu (od 1 do 2 minut). Przerywamy i utrwalamy. Zapalamy 鈍iat這. Pr鏏ka powinna by jednolicie bia豉. Je郵i nie jest, mamy z造 filtr w lampie ciemniowej, jest onazablisko stanowiska pracy, lub ciemnia jest nieszczelna.

7. Filtry do lamp ciemniowych czasem nie spe軟iaj dobrze swojej roli. Zdarza si, 瞠 pomimo teoretycznie w豉軼iwego doboru filtra do materia逝 鈍iat這czu貫go, nast瘼uje niepo膨dane za鈍ietlenie. Dlatego zawsze robi帷 na nowym gatunku papieru fotograficznego nale篡 przetestowa o鈍ietlenie ciemni.

8. Najlepszym o鈍ietleniem ciemni do obr鏏ki papieru fotograficznego jest moim zdaniem 鈍iat這 koloru oliwkowego. Jest ja郾iejsze ni czerwone i lepiej mo積a przy nim oceni rzeczywisty wygl康 odbitki (przy 鈍ietle czerwonym obraz wydaje si du穎 ciemniejszy). Mimo to rzeczywisty wygl康 odbitki mo瞠my prawid這wo oceni dopiero przy normalnym 鈍ietle (瘸rowym lub dziennym).

Rys. 3
 

Wykonaniapr鏏ki

Przed wykonaniem odbitki musimy najpierw ustali do鈍iadczalnie w豉軼iwy czas na鈍ietlania. Robi帷 zdj璚ia na papierach typu Multigrade (wielo-kontrastowych), mamy ponadto mo磧iwo嗆 dobrania optymalnej kontrastowo軼i ostatecznego obrazu. Niekiedy konieczne staje si zrobienie nawet kilku kolejnych pr鏏nych na鈍ietle, by ustali w豉軼iwy czas na鈍ietlania oraz odpowiedni filtracj. Wykonuj帷 pr鏏 do ka盥ej powi瘯szanej klatki negatywu, unikamy uzyskiwania zbyt jasnych lub zbyt ciemnych zdj耩 a tym samym marnowania papieru.
Og鏊ny widok przyk豉dowej ciemni przy w陰czonych: oliwkowym 鈍ietle lampy ciemniowej i 鈍ietle powi瘯szalnika (rys. 3).

1. Wk豉damy w ramki(najlepiej bezszybkowe) powi瘯szalnika pasek negatywu.

2. Ustawiamy stopie powi瘯szeniaikadr. Nastawiamy ostro嗆 "naoko" lub przy pomocy lupy ciemniowej (je郵i powi瘯szamy do wi瘯szego formatu u篡wanie lupy ciemniowej jest wskazane).

Rys. 4
 
3. Mocujemy pod powi瘯szalnikiem kawa貫k papieru fotograficznego w celu zrobienia pr鏏ki (mo積ago przyklei plastikow ta鄉 izolacyjn).

4. Ustawiamy na zegarze ciemniowym kr鏒ki odcinek czasu np.2 sekundy.

5. Przymykamy obiektyw powi瘯szalnikado przys這ny roboczej (takiej jak ustawimy p騧niej przy wykonywaniu zdj璚ia; zwykle dwie, trzy dzia趾i w stosunku do otwartego obiektywu), np. f 8.

6. Na鈍ietlamy naszpapier pr鏏ny np.2 sekundowymi b造skami wiat豉 zas豉niaj帷 po ka盥ej ekspozycji corazwi璚ej papieru. Otrzymujemy w ten spos鏏 najednym papierze odcinkina鈍ietlone kolejno przez 2, 4, 6, 8, ...16 sekund (rys. 4).

7. Nast瘼nie wywo逝jemy tak wykonan pr鏏k od 1 do 2 minut.

Rys. 5
8. Wrzucamy papier nachwil do przerywacza, anast瘼nie do utrwalacza.

9. Zapalamy 鈍iat這 idopiero terazmo瞠my oceni, kt鏎y pasek jest na鈍ietlony prawid這wo. Liczymy paski iustalamy jak d逝go by na鈍ietlany ten najlepszy (rys. 5).

10. Je郵iju znamy w豉軼iwy czas mo瞠my wykona pierwsz odbitk. Pod powi瘯szalnikiem umieszczamy ca造 arkuszpapieru i na鈍ietlamy tak d逝go jak „najlepszy” pasek napr鏏ce. Nale篡 pami皻a o ustawieniu takiej samej przys這ny jak przy wykonywaniu pr鏏ki. Ostro嗆 ustawiamy zawsze przy maksymalnie otwartym obiektywie. Wskazane jest robienie pr鏏ek do ka盥ej klatkinegatywu, mimo 瞠 s „r闚no” na鈍ietlone (w takich samych warunkach iprzy tych samych ustawieniach). Ka盥y bowiem motyw wymagaznalezienia odpowiedniej jasno軼iiskalitonalnej.

11. Odczynniki maj ograniczon trwa這嗆 i wydajno嗆 (patrz przyk豉d). Z czasem kontrast uzyskiwanych zdj耩 zaczyna male. Odbitki utrwalone zu篡tym, b康 zanieczyszczonym (zanieczyszczonym przez wywo造wacz!) utrwalaczem maj tendencj do p這wienia i 鄴趾ni璚ia. Dlatego trzeba uwa瘸 by przenosi jak najmniej p造nu z kuwety do kuwety. Do ka盥ej k徙ieli powinny by przypisane oddzielne szczypce. Zdj璚ie po wyj璚iu z wywo造wacza powinno by ods帷zone za pomoc specjalnych szczypiec, b康 przytrzymane nad kuwet a obcieknie, przed w這瞠niem do przerywacza.
Technikalia o mniee-mail
Fotografie
Technikalia